Gemeente Weststellingwerf

Drachten is de hoofdplaats van de gemeente Smallingerland in de Nederlandse provincie Friesland. Drachten telt 44.598 inwoners.

Geschiedenis van Drachten

Drachten ontstond in de 17e eeuw uit de dorpjes Noorder en Zuider Drachten aan het riviertje de Drait of Dracht. Het gebied was rijk aan hoogveen en voor het afvoeren van de hieruit gewonnen turf werd de Drachtster Compagnonsvaart gegraven. Later ontstonden in het gebied ook scheepswerven. Hoewel een grote plaats behoort Drachten niet tot de Friese elf steden; Drachten heeft nimmer stadsrechten gekregen maar op grond van de grootte, industrie enopenbare voorzieningen kan Drachten een stad genoemd worden. Begin jaren vijftig van de 20e eeuw telde Drachten tienduizend inwoners. In 1950 werd er een fabriek van Philips in Drachten gevestigd en vervolgens nam het inwonertal sterk toe.

Stadsbeeld van Drachten

Omdat Drachten pas in de jaren '50 een grotere plaats is geworden, dateert het grootste gedeelte van de bebouwing van na die tijd. Toch zijn er enkele gebouwen te vinden van architectonisch belang van voor die tijd. Enkele voorbeelden zijn het voormalig klooster aan de burgemeester Wuiteweg, het Bleekerhûs en een Jugendstilhuis op de hoek van de Stationsstraat en de Lange West.

Rond de Torenstraat in Drachten zijn een aantal woonhuizen te vinden die ontworpen zijn door gemeentearchitect Cees Rienks de Boer, waarvan het houtwerk beschilderd is naar een ontwerp van Van Doesburg uit 1921. Wegens de primaire kleuren die Van Doesburg voorschreef, wordt de wijk de Papegaaienbuurt genoemd.

Om de explosieve groei in de jaren vijftig in goede banen te leiden, heeft de gemeente Smallingerland het architectenbureau Van den Broek en Bakema in dienst genomen, dat bijvoorbeeld ook de Lijnbaan in Rotterdam op zijn naam heeft staan. Zij hebben winkel- en voetgangersgebied van de stad naar voorbeeld van de Lijnbaan ingericht en zijn ook verantwoordelijk voor de "Tjaardaflats", drie woonflats van 14 verdiepingen aan de oostelijke rand van de stad om Drachten een stedelijker aanzien te geven.

De watertoren in Drachten, ook uit de jaren vijftig, is genomineerd als rijksmonument.

In de jaren negentig heeft de gemeenteraad besloten dat dit stedelijke aanzicht niet bij Drachten paste en is het voetgangersgebied gerenoveerd. De meest in het oog springende verandering van die tijd is het carillon op de centrale kruising van de winkelpromenades. Tegenwoordig is er sprake van de Drachtservaart die lag op het moleneind, gedempt in de jaren vijftig, weer door te trekken tot het cenrum. Ter voorbereiding op de aanleg ontwierp kunstenaar Henk Hofstra een symbolische blauwe weg met een afmeting van tien bij duizend meter. Hierin verschijnt in het wit de tekst Water is leven, wat tevens de titel is van het kunstwerk. Dit leidde tot veel protest van de omwonenden, omdat ze hier vooraf niet of nauwelijks van op de hoogte zijn gebracht. Tevens kost het tijdelijke project de gemeente een bedrag van 37.500 euro. De blauwe weg leverde Drachten echter wel een aantal berichten in de nationale en ook internationale pers op.

In het voorjaar van 2006 werden in Drachten twee unieke fietsbruggen geopend:

- De Ring is een fietsbrug over de snelweg A7 en is een gezamenlijk project van de gemeentes Smallingerland en Opsterland.

- De Slinger is een fietsbrug over de Zuiderhogeweg vanaf de Overstesingel naar de Eikesingel. Met een totale lengte van 240 meter is het de grootste fietsbrug van Noord-Nederland. De brug is boven een rotonde gebouwd en deze twee samen zorgen voor een goede doorstroming van het verkeer. Voordat de rotonde aangelegd werd moesten fietsers en voetgangers via een oversteekplaats met verkeerslichten over het kruispunt heen. Dit leverde veel files op, omdat het kruispunt vlakbij de afrit van de snelweg ligt. De brug zelf is vrij steil te noemen, wat enige problemen oplevert voor ouderen en kinderen. In het midden van de brug is een uitkijkplateau geplaatst, waarvandaan op het overige verkeer kan worden neergekeken. Rondom het plateau bevindt zich een hekwerk met spijlen. Daarboven zit nog een grote kegel die de totale hoogte van de brug 30 meter maakt. 's Avonds is de gehele fietsbrug verlicht.

 

Verkeer en Vervoer in Drachten

Met de auto naar Drachten

Drachten ligt aan de autosnelweg A7 tussen Heerenveen en Groningen en aan de N31 naar Leeuwarden en aan de N381 naar Emmen. De twee kruisen elkaar bij het knooppunt Drachten.

Openbaar vervoer in Drachten

Drachten is één van de weinige grotere Nederlandse plaatsen zonder treinverbinding, of spoorverbinding; de spoorlijn Groningen - Drachten,is in 1985 gesloten. Er zijn plannen voor een spoorlijn tussen Groningen en Heerenveen, Drachten zou dan de enige tussenstop moeten worden. Dit is één van de maatregelen die in de plaats van de Zuiderzeelijn komen.

Het busvervoer wordt hoofdzakelijk verzorgd door Qbuzz. Arriva biedt een aantal lijnen naar Groningen. Echte stadsbussen kent Drachten niet, alle lijnen rijden door naar een ander dorp of andere stad. Rechtstreekse verbindingen zijn er naar Leeuwarden, Heerenveen, Groningen en Assen. De meeste bussen vertrekken vanaf het Van Knobelsdorffplein.

Vliegveld in Drachten

Drachten beschikt wel over een vliegveldje: Vliegveld Drachten, een voormalige airstrip van Philips. Enkele malen per jaar worden hier dragraces en een Vlieger festival georganiseerd en er wordt in de weekenden gevlogen

Waterwegen in Drachten

Naar het industrieterrein de Haven loopt de Vaarweg Drachten. Deze vaarweg is verbonden met het Prinses Margrietkanaal en zo met het landelijke vaarwegennet.

Stoplichten en rotondes in Drachten

Drachten is over de hele wereld bekend geworden vanwege zijn bijzondere aanpak van het verkeer. Vrijwel alle stoplichten zijn vervangen door rotondes en verkeerspleinen. De gedachte erachter is door een gevoel van onveiligheid te creëren gaan mensen voorzichter rijden. Deze aanpak blijkt te werken want het aantal verkeersongelukken is gedaald sinds de invoering. Het idee, ook wel bekend als Shared Space, is bedacht door de verkeerskundige Hans Monderman.

Economie in Drachten

In Drachten zijn er ruim 22.000 arbeidsplaatsen. Als de deeltijdbanen meegerekend worden, telt Drachten ruim 28.000 arbeidsplaatsen. Hiermee is Drachten zowel qua oppervlakte, inwoners en economisch de tweede plaats in Friesland, na Leeuwarden.

Industrie in Drachten

Sinds 1950 is in Drachten een fabriek van het Nederlandse elektronicaconcern Philips gevestigd, waar de wereldberoemde Philishave-scheerapparaten worden vervaardigd. De fabriek begon in 1950 met 14 medewerkers. Inmiddels werken er tweeduizend mensen. Verder is er in Drachten een rubberfabriek van Dunlop aan het Moleneind. Deze fabriek staat bekend als de stinkfabriek gezien de lucht die de fabriek in de omgeving verspreidt.

In Drachten bevindt zich ook het grootste industrieterrein van noord-Nederland: Industrieterrein de Haven. Aan de andere kant van Drachten is langs de snelweg A7 industrieterrein Azeven in aanleg, alhoewel dit terrein feitelijk in de gemeente Opsterland ligt. De eerste fase is vorig jaar afgerond, op dit moment wordt gewerkt aan de tweede fase.

Onderwijs in Drachten

Drachten heeft een centrale werking voor het voortgezet onderwijs in zuidoost Friesland. Er zijn meerdere scholen voor middelbaar beroepsonderwijs en voortgezet onderwijs gevestigd, waaronder de Openbare Scholengemeenschap Singelland, Christelijke Scholengemeenschap Liudger, Gomarus College, de Friese Poort en het Friesland College. Op de CSG Liudger wordt ook tweetalig onderwijs aangeboden. Drachten kent geen instellingen voor hoger onderwijs.

Cultuur en recreatie in Drachten

Drachten wil zich in de toekomst gaan profileren cultureel en creatief centrum en heeft daartoe een ambitieus beleidsplan opgesteld. Kernwoorden zijn Tegendraads, eigenzinnig, anders-dan-anders. De schouwburg van Drachten, De Lawei, is een groot en modern theater. Achter De Lawei is de muziek/dans/toneelschool De Meldij gevestigd. Verder is er het jongerencentrum/poppodium Iduna en een bioscoop De Bios. Het Museum Smallingerland, gevestigd in een oud klooster, toont werk van Friese kunstenaars als Pier Pander en Sjoerd de Roos, en beschikt daarnaast over werk van De Stijl-kunstenaar Theo van Doesburg, diens Drachtster geestverwanten de gebroeders Evert en Thijs Rinsema, en de Dada-kunstenaar Kurt Schwitters.

Sport in Drachten

Drachten beschikt over een subtropisch zwemparadijs met een 50 meter wedstrijdbad. Breedtesport kan in Drachten uitstekend worden beoefend in tal van sportaccommodaties. Daarnaast is er een divers aanbod voor gehandicaptensport, en sporten als karate, honkbal, boog- en geweerschieten. Drachten heeft sinds 2005 ook een eigen skeelerbaan. Drachten doet ook mee aan het skûtsjesilen, met twee skûtsjes genaamd d'Halve Maen en Drachten.

Sportverenigingen: honkbal en softbalvereniging Drachten Diamonds, Badmintonclub Drachten, Drachtster Zwem & Polo Club, Futsal Dragten, Graspiepers, VV Drachtster Boys, VV ONB, VV Drachten, Atletiekvereniging AV Impala, Korfbalvereniging KV Drachten/Van der Wiel, Skeelerclub Drachten, STC De Kluners, Turfstekers-Drachten, D.L.T.C., Sportschool Yu Jang, SV Drachten.

Religie in Drachten

De Vrije Baptistengemeente Bethel is de snelst groeiende religieuze gemeenschap in Nederland. Naar schatting 5000 mensen bezoeken zondags de drie diensten waarin door middel van muziek, beeld, dans en theater de christelijke boodschap op een hedendaagse manier gebracht wordt. Het gebouw met vele zalen, waarvan de samenkomstzaal 2000 zitplaatsen kent, is gelokaliseerd op het industrieterrein De Haven in Drachten. Naast deze kerk bevinden zich meerdere kerken in Drachten, waaronder Gereformeerde Kerken, Hervormde Gemeenten, PKN-kerken, Pinkstergemeenten, Volle Evangeliegemeenten. Drachten telt, mede dankzij het asielzoekerscentrum, een kleine Moslim-gemeenschap welke samenkomt in een gebedsruimte aan de kop van de Zuidkade.